Konsolidacja finansowa w grupach kapitałowych – jak zautomatyzować eliminacje wewnątrzgrupowe?

W przypadku organizacji posiadających rozbudowaną strukturę, obejmującą spółki zależne lub grupy kapitałowe, konsolidacja finansowa stanowi rozbudowane narzędzie analityczne. Dzięki przygotowaniu danych skonsolidowanych możliwe jest uzyskanie pełniejszego obrazu kondycji finansowej przedsiębiorstwa jako całości.

Brak takiego ujęcia może prowadzić do sytuacji, w której np. zaburzenia płynności finansowej pozostają niewidoczne w jednostkowych sprawozdaniach. Do najważniejszych korzyści wynikających z konsolidacji finansowej należą:

• usprawnienie procesu decyzyjnego – konsolidacja ułatwia analizę wyników, rentowności i przepływów pieniężnych;
• wsparcie w planowaniu podatkowym – analiza skonsolidowanych wyników pozwala na lepsze zrozumienie rentowności całej grupy i identyfikację obszarów wymagających optymalizacji operacyjnej i podatkowej (zgodnie z obowiązującymi przepisami podatkowymi);
• zwiększenie wiarygodności i transparentności – jednolite sprawozdanie finansowe buduje zaufanie wśród inwestorów, partnerów biznesowych i akcjonariuszy.

Dowiedz się więcej o tym, kiedy Excel przestaje wystarczać do konsolidacji finansowej.

Należy zacząć od zebrania informacji finansowych od wszystkich jednostek wchodzących w skład grupy. Najczęściej stanowią one zestawienia obrotów i sald po korektach, podstawowe sprawozdania finansowe i dodatkowe dane uzupełniające. Na tym etapie często analizie poddawane są także księgi rachunkowe.

Kluczowym elementem tego etapu jest identyfikacja i eliminacja transakcji wewnątrzgrupowych. Równolegle następuje ujednolicenie danych walutowych za sprawą ich przeliczenia na jedną walutę sprawozdawczą. Na tym etapie dokonuje się również korekt księgowych wynikających z zasad raportowania grupowego, w tym eliminacji transakcji wewnątrzgrupowych.

Ostatni etap polega na przekształceniu przetworzonych danych w kompletne sprawozdania finansowe i zestawienia analityczne. W efekcie uzyskuje się m.in. skonsolidowany bilans i rachunek wyników, który obejmuje całą grupę kapitałową.

Przeczytaj również: Automatyzacja konsolidacji finansowej – jak wyeliminować błędy w arkuszach?

Proces eliminacji transakcji bazuje na danych raportowanych przez spółki takich jak wartości w walucie transakcyjnej i ich przeliczenia na walutę sprawozdawczą. Istotne jest również określenie zasad automatyzacji tych eliminacji oraz przypisania różnic wynikających z przeliczeń kursowych czy rozbieżności księgowych.

Dotyczy przede wszystkim zapasów i transakcji sprzedaży wewnętrznej. W ramach tego procesu eliminuje się przychody i koszty z tytułu transakcji wewnątrzgrupowych, a następnie koryguje wartość zapasów o niezrealizowaną marżę zawartą w zapasach pozostających w grupie na dzień bilansowy. Następnie koryguje się wartość zapasów o część marży, która nie została jeszcze zrealizowana w sprzedaży zewnętrznej.

Proces obejmuje wyłączenie udziałów jednostki dominującej w kapitale jednostki zależnej. Dotyczy także rozpoznania wartości firmy (goodwill) lub zysku z okazyjnego nabycia, zgodnie z obowiązującymi standardami rachunkowości.

W celu szybkiego zamknięcia roku w grupie kapitałowej warto korzystać z gotowych rozwiązań oferowanych przez Incube. IBM Controller umożliwia integrację danych finansowych i generowanie kompletnych raportów zarządczych. OneStream wspiera automatyczne uzgadnianie sald, obsługę różnych standardów konsolidacji i pełną historię przeliczeń walutowych.

JustPerform obejmuje procesy związane z kontrolą i funkcją audytu. Z kolei Lucanet odpowiada za konfigurację reguł dla typowych eliminacji. Warto rozważyć implementację tych rozwiązań, gdy:

• struktura grupy dynamicznie się rozwija lub często ulega zmianom;
• proces konsolidacji wymaga uporządkowania i zwiększenia efektywności operacyjnej;
• poszukiwane są konkretne narzędzia do usprawnienia konsolidacji sprawozdań;
• istnieje potrzeba szybkiego dostępu do różnych danych historycznych;
• celem jest ograniczenie ryzyka błędów wynikających z ręcznego przetwarzania danych, przeliczeń i korekt.